احمد على خان وزيرى

شناسنامه و مقدمه 7

جغرافياى بلوچستان ( فارسى )

به نام خدا مقدمه زمانى كه از روى كنجكاوى و از سر شوق به بررسى « فهرست نسخه‌هاى خطّى فارسى و عربى انجمن آثار و مفاخر فرهنگى » كه به همّت و تلاش استاد عبد اللّه انوار تهيّه و تنظيم شده است مىپرداختم ، نسخهء جغرافياى بلوچستان ، تأليف احمد على خان وزيرى نظرم را جلب نمود . علاوه بر اهمّيّت و غناى اثر ، آنچه سبب ترغيب راقم اين سطور به پرداختن به اثرى در موضوع جغرافيا و تاريخ بلوچستان شد ، اعتقاد به احياء تاريخ‌هاى محلّى است . تاريخ‌هاى محلّى گنجينهء تاريخ ، جغرافيا ، فرهنگ ، آداب و رسوم ، زبان ، گويش و همهء عناصر متعلّق به هويت بومى يك منطقه است . اين عناصر ، در واقع ، قطعات و اجزاء كل تاريخ يك سرزمين محسوب مىشوند . به ويژه سرزمين پروسعت و صاحب تاريخ ديرينه‌اى چون ايران كه در آن اقليم‌هاى متفاوت و اقوام گوناگون با آداب و رسوم و زبان و گويش‌هاى مختلف جاى گرفته‌اند . بىشك زمانى شناخت تاريخ كلّ اين سرزمين ميسّر خواهد بود كه تاريخ بخش‌هاى تشكيل‌دهندهء آن به دقت شناخته و زواياى پنهان تاريخ از دل تاريخ‌هاى محلى بيرون آورده شود . بنابراين نظر ، شناخت تاريخ و جغرافياى سرزمين بلوچستان كه يكى از مناطق پروسعت كهن سرزمين ايران است ، ضرورتى ويژه مىيابد . احمد على خان وزيرى در تأليف جغرافياى بلوچستان نيز همانند جغرافياى كرمان ، كه به همّت استاد دكتر باستانى پاريزى در رديف انتشارات انجمن به چاپ رسيده است ، به اختصار و موجز به بيان مطالب پرداخته است ، امّا همين اثر كم حجم فوايد